Guterres: Fosil yakıt sübvansiyonlarına son verilmeli, kaynaklar insanlık için kullanılmalı
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, hükümetlere fosil yakıt sübvansiyonlarını sona erdirme çağrısı yaptı. COP31 ev sahipleri Türkiye ve Avustralya'nın fosil yakıt üretimini artırdığı belirtildi.
Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, 16 Ekim'de Ermenistan'ın başkenti Erivan'da düzenlenen etkinlikte yaptığı konuşmada, hükümetlerin kaynakları yanlış alanlara yönlendirdiğini belirterek fosil yakıt teşviklerini eleştirdi. Guterres, ülkeleri gezegeni olumsuz etkileyen fosil yakıt üretimine verilen desteği kesmeye çağırdı ve dünyadaki tüm hükümetlere bu sübvansiyonlara son verip tasarruf edilen kaynakları insanlar ve gezegen için kullanmaları yönünde çağrıda bulundu.
Euronews'te yayınlanan habere göre, Guterres, fosil yakıtları sübvanse etmenin intiharı sübvanse etmek anlamına geldiğini ifade etti. BM lideri, kasım ayında yapılacak COP31 iklim müzakereleri öncesinde AB maliye bakanlarının da fosil yakıt sübvansiyonlarının kademeli olarak kaldırılmasını talep ettiğini hatırlattı. Ülkeler, 2022'de doğaya zarar veren faaliyetlere yönelik kamu harcamalarını azaltma sözü vermesine rağmen bu alanda çok az ilerleme kaydedildi.
Guterres, doğanın yalnızca iyi niyetle ayakta kalamayacağını vurguladı. BM verilerine göre, doğayı koruma amacıyla yatırılan her 1 dolara karşılık, doğayı tahrip eden faaliyetlere yaklaşık 30 dolar harcanıyor. Doğayı ve iklimi olumsuz etkileyen kamu sübvansiyonları için yılda tahmini 2,6 trilyon dolar harcandığı belirtiliyor. Yaklaşık 200 ülkenin katılacağı BM biyolojik çeşitlilik müzakereleri 19 Ekim'de Erivan'da başlayacak ve doğaya yönelik finansman eksikliği toplantının ana gündem maddelerinden biri olacak.
Guterres, 15 Ekim'de yayımladığı raporda, dünyanın 2030 biyolojik çeşitlilik hedeflerinden saptığını belirtti. Rapora göre, hükümet taahhütleri eksiksiz uygulansa bile bu on yılın sonunda karaların ve iç suların yalnızca yüzde 27'si, okyanusların ise yüzde 12'si korunmuş olacak. Guterres, gelişmekte olan ülkelere yönelik mali taahhütlerin yerine getirilmesi gerektiğini vurguladı ve doğaya yatırımın hayatta kalmanın anahtarı olduğunu ifade etti.
Bu hafta yayımlanan Global Witness raporu, COP31 ev sahibi Türkiye ve Avustralya'nın fosil yakıt üretimini artırdığını ortaya koydu. Rystad verilerine dayanan araştırmaya göre, Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) gaz üretimini neredeyse üç katına çıkarmaya hazırlanıyor. Avustralya'nın en büyük iki fosil yakıt şirketi Woodside ve Santos'un da üretim artışı planladığı belirtiliyor. Türkiye'nin, elektriğin enerji talebindeki payını 2035'e kadar yüzde 35'e çıkarma hedefi, elektriğin nasıl üretileceğinin netleştirilmemesi nedeniyle eleştiriliyor.
Fosil yakıtlardan kademeli çıkış için somut hedefler belirleme çabaları tıkanmış durumda ve bu konu COP31 müzakerelerinin resmi gündeminde yer almıyor. Bu yılın başlarında yaklaşık 60 ülke, BM sürecinin dışında fosil yakıtlara ilişkin ayrı bir konferans düzenledi. Almanya, Fransa ve Hollanda'nın aralarında bulunduğu bazı ülkeler, fosil yakıtlardan uzaklaşmaya yönelik gönüllü yol haritaları açıkladı; Brezilya'nın da kasım ayında aynı yolu izlemesi bekleniyor.
TürkAta Haber Ajansı