Çakırözer'den basın özgürlüğü raporu: Gazeteciler eylülde en az 50 kez hâkim karşısına çıktı

İSTANBUL (Medyascope) – YENİ Parti Genel Başkan Yardımcısı Utku Çakırözer'in basın ve ifade özgürlüğü raporuna göre, eylülde yaklaşık bin 350 sosyal medya hesabına erişim engeli getirildi. Gazeteciler gözaltı, tutuklama, soruşturma ve haber takibi sırasında saldırıların yanı sıra haber sitelerine yönelik erişim engelleriyle karşı karşıya kaldı.

YENİ Parti Genel Başkan Yardımcısı Utku Çakırözer, ağustos ve eylül aylarında basın ve ifade özgürlüğü alanında yaşanan ihlalleri içeren raporunu açıkladı. Raporda gazeteciler hakkında verilen tutuklama ve adli kontrol kararlarından haber takibi sırasında yaşanan saldırılara, sosyal medya hesaplarının kapatılmasından haber sitelerine getirilen erişim engellerine kadar çok sayıda olay sıralandı.

Çakırözer, iktidarın gazetecilere yönelik uygulamalarının toplumun haber alma hakkını engellediğini savundu. Fon krizine ilişkin haberleri de değerlendiren Çakırözer, "Sansür ve yargı baskısı artık istisna değil, sistematik bir yönetim biçimine dönüşmüş durumda. Asrın vurgunu fon krizinde milleti dolandıranlar değil, açığa çıkaran gazeteciler gözaltına alınıyor, tutuklanıyor" dedi.

Gazeteciler hakkında tutuklama ve adli kontrol kararları

Rapora göre gazeteciler, adli yılın başladığı eylülde en az 50 kez hâkim karşısına çıktı. Ağustos ve eylül aylarında çok sayıda gazeteci gözaltına alındı; bazı gazeteciler tutuklanırken bazıları hakkında adli kontrol kararları verildi.

Oya Lale Özan Arslan ve Ali Tarakçı sosyal medya paylaşımları, Tuğba Tekerek ise "Ailem Güvende" operasyonu kapsamında tutuklandı. Eski MİT görevlisi Kaşif Kozinoğlu'nun ölümüne ilişkin soruşturma kapsamında gazeteciler Selahattin Günday ve Fatih Ergin de tutuklandı.

Bolu Gündem Gazetesi İmtiyaz Sahibi ve Genel Yayın Yönetmeni Hüseyin Aykan, devletten kiralanan bir alanı işleten firmanın ziyaretçilerden tarifede belirtilenden fazla ücret aldığı iddiasını haberleştirdiği için tutuklandı.

Aydın Denge Gazetesi'nin, Gülşen Erdoğan'ın ölümünü "Erdoğan vefat etti" başlığıyla duyurmasının ardından gazete çalışanları hakkında "halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma" suçlamasıyla soruşturma başlatıldı. Gazetenin temsilcisi Emin Aydın, Sorumlu Yazı İşleri Müdürü Yeşim Ülker, muhabir İslam Keleş ve İrem Delice gözaltına alındı. Adli kontrolle serbest bırakılan gazetecilerden İrem Delice, savcılığın itirazı üzerine tutuklandı.

Haberler ve sosyal medya paylaşımları soruşturma konusu oldu

Raporda, gazetecilerin haberleri ve açıklamaları nedeniyle yürütülen soruşturmalar ile açılan davalara da yer verildi. İzmir Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Dilek Gappi, AK Parti ve MHP'li yöneticilerin İzmir'de gazetecilere yönelik tutumları hakkındaki açıklaması nedeniyle ifade verdi. Ertuğrul Özkök hakkında katıldığı bir yayındaki sözleri nedeniyle soruşturma açıldı.

Gazeteci İsmail Arı hakkında eski RTÜK Başkanı Ebubekir Şahin'e yönelik mesajı nedeniyle dava açılırken Canan Coşkun ve belgeselci Kazım Kızıl hakkında Rabia Naz davası kapsamında yedi yıl sonra dava açıldı. Ruşen Çakır, Yavuz Oğhan ve Şaban Sevinç de İBB davasında hâkim karşısına çıktı.

İlke TV muhabiri Zilan Azad ile Yeni Yaşam Gazetesi Sorumlu Yazı İşleri Müdürü Ahmet Güneş ve Genel Yayın Yönetmeni Mehmet Ali Çelebi hakkında yaptıkları haberler nedeniyle soruşturma başlatıldı.

Can Bursalı, Trabzon 360 Haber'in İmtiyaz Sahibi Hatice Aksoy ve Sorumlu Yazı İşleri Müdürü Muhsin Aksoy da haberleri ve sosyal medya paylaşımları nedeniyle gözaltına alınan gazeteciler arasında yer aldı. Kemal Öztürk ise bir televizyon programındaki ifadeleri nedeniyle gözaltına alındı.

BirGün muhabiri Sarya Toprak ve Alman ARD TV muhabiri Sener Azak, "Ailem Güvende" operasyonlarını protesto eden eylemleri izlerken gözaltına alındı. Şanlıurfa'daki depreme ilişkin sosyal medya paylaşımları nedeniyle gazeteciler Mehmet Toprak, Halil Biter ve Kenan Bayık da gözaltına alındı.

Haber takibi sırasında saldırılar ve engellemeler

Çakırözer'in raporunda gazetecilerin görevlerini yerine getirirken karşılaştıkları saldırı ve engellemelere de dikkat çekildi.

24 TV kameramanı Fatih Coşkun, Silivri açıklarında batan Tuğberk İmamoğlu gemisindeki arama kurtarma çalışmalarını takip ettiği sırada saldırıya uğradı. AS TV muhabiri Oğuz Aksu ile kameramanının Bursa Büyükşehir Belediyesi Meclis toplantısını izlemesi bir belediye çalışanı tarafından engellendi. Şanlıurfa'da haber takibi yapan üç kadın gazeteci de sözlü ve fiziki saldırıya maruz kaldı.

Eylülde yaklaşık bin 350 sosyal medya hesabına erişim engeli

Rapora göre ağustos ve eylül aylarında gazetecilerin yanı sıra ekonomistlerin, akademisyenlerin, hak savunucularının ve yurttaşların sosyal medya hesapları hedef alındı. Yalnızca eylül ayında yaklaşık bin 350 sosyal medya hesabına erişim engeli getirildi.

T24'e erişim tamamen engellenirken Evrensel, Kısa Dalga ve Mezopotamya haber kuruluşlarının internet siteleri ile X hesaplarına da erişim engeli getirildi.

Erişime engellenen gazetecilerin hesapları arasında Alican Uludağ, Özlem Akarsu Çelik, Hilmi Hacaloğlu, Canan Kaya, Nasuh Bektaş, Fırat Fıstık, Sarya Toprak, Şirin Payzın, Furkan Karabay ve Ali Tarakçı da bulunuyor.

Ekonomi yorumcuları Veysel Ulusoy, Emre Şirin, İnan Mutlu ve Prof. Barış Övgün ile Umut-Sen'in kurucularından Başaran Aksu'nun X hesapları da erişim engeli getirilen hesaplar arasında sıralandı.

Uluslararası Af Örgütü, Hak İnisiyatifi, Barış Akademisyenleri, Kadın Koalisyonu, Türkiye Kadın Dernekleri Federasyonu, Aile Dayanışma Ağı, ALİKEV ve Türkiye Psikiyatri Derneği'nin hesapları da engellendi. Erişim engellerini belgeleyen Prof. Dr. Yaman Akdeniz ile İfade Özgürlüğü Derneği, Engelli Web ve MLSA'nın sosyal medya hesapları da erişime kapatıldı.

Fon krizi haberleri de erişim engellerinin hedefinde

Raporda, ağustos ve eylül aylarında sosyal medya hesaplarının yanı sıra kamuoyunu ilgilendiren çok sayıda haberin de erişime engellendiği belirtildi. Bunlar arasında fon krizinde bazı yatırım ve portföy yönetim şirketleri ile bu şirketlerin yönetici ve ortaklarının tanınmış isimlerle bağlantılarına ilişkin haberler yer aldı.

Erişim engeli kararlarına konu olan diğer içerikler arasında "Şeytantepe" belgeseli, Özlem Çerçioğlu'nun ailesinin TOGG'la ticari ilişkilerine dair haberler ve eski Merkez Bankası Başkanı Hafize Gaye Erkan'ın komşularıyla yaşadığı sorunları konu alan haberler bulunuyor.

Zülfikarlar Holding bünyesindeki şirketler ve yöneticiler hakkındaki soruşturma, tutuklama ve konkordato haberleri, Rojin Kabaiş soruşturmasına ilişkin yayınlar ile eski Sağlık Bakanı ve Medipol Hastanesi hakkında hazırlanan dosya haberleri de erişim engellerinden etkilendi.

Çakırözer, raporunda yaşananların basın özgürlüğü ve halkın haber alma hakkı açısından ciddi bir tablo ortaya koyduğunu belirterek, "Basın özgürlüğü demokrasilerin olmazsa olmazıdır. Basın özgür değilse demokrasi de gelmez" değerlendirmesinde bulundu.