Ücretler hedefe, yoksulluk sadaka modeline bağlanıyor

Ekonomi Servisi

Hayat pahalılığının emeğiyle geçinenleri ezdiği ve alım gücünün çakıldığı dönemde, bol para ve istihbaratla vurgun yapamayan milyonlar için geçim krizi derinleşiyor. Uluslararası finans çevreleri ile iktidarın sosyal politika taslakları aynı noktada kesişti. AKP iktidarı, emekçinin payına düşen sefaleti kalıcılaştırmak ve yoksulluğu kurumsallaştırmayı hedefliyor.

IMF'nin son Dünya Ekonomik Görünüm Raporu'nda Türkiye'ye ilişkin enflasyon beklentilerini bir kez daha yükseltmesi ve kamuya "müjde" olarak duyurulan Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD) taslağının iktidara yakın medyaya yansıyan detayları dikkati çekti.

Bir yanda ücret zamlarının gerçekleşen hayat pahalılığı yerine "hedef enflasyon" ve IMF'nin işaret ettiği oranlara hapsedilmek istenmesi, diğer yanda ise yoksulluğun yönetilmesi var.

IMF'nin yayımladığı raporda, Türkiye ekonomisine ilişkin büyüme beklentileri aşağı çekilirken yıl sonu enflasyon tahminleri yükseltildi. Rapora göre Türkiye'nin 2026 yıl sonu enflasyon tahmini yüzde 31,2'ye, 2027 yıl sonu beklentisi ise yüzde 26,5'e çıkarıldı. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in, göreve getirildiğinden bu yana IMF'nin işaretleriyle uyumlu "hedefe göre zam" politikası bir kez daha emekçinin karşısında.

Mevcut 28 bin 75 liralık asgari ücret üzerinden yapılan hesaplamalar, bu dayatmanın emekçinin cebinden çalma riski taşıyor. Mevcut net asgari ücrete IMF'nin işaret ettiği yüzde 26,5 oranında artış yapılması hâlinde yeni net ücret 35 bin 515 lira seviyesinde kalıyor. Bu oran, emekçinin yıl boyu kaybettiği alım gücünü telafiden uzak kalırken işçinin enflasyon karşısında eksiye geçmesi anlamına geliyor.

İktidar, kemer sıkma politikalarıyla, eliyle yarattığı ekonomik krizin faturasını emekçiye ödetmeye çalışırken iktidarın "sosyal reform" ambalajıyla sunduğu GETAD taslağının ayrıntıları ortaya çıktı. İktidara yakın medyanın detaylarını anlattığı model, bağımlılık ilişkisine dayalı "sadaka düzenini" temsil ediyor.

Taslak çalışmada hane gelirinin değerlendirilmesinde en düşük emekli aylığı olan 23 bin 552 lira seviyesinin temel ölçüt olarak ele alındığı ifade ediliyor. Türk-İş'in eylül ayında 37 bin 801 lira olarak açıkladığı açlık ve 123 bin 130 lira olarak açıkladığı yoksulluk sınırının altındaki bu tutar, emekliyi de sefalete mahkûm ediyor.

Taslak kapsamındaki ilk etap hedeflerine göre 2,5 milyon haneye ulaşılması ve 1,5 trilyon liralık "yoksulluğa yama" bütçesi ayrılması planlanıyor. Sistemin yalnızca nakit yardımından ibaret olmadığı, kira, gıda, doğalgaz, elektrik ve çocuk yardımı gibi kalemlere bölüneceği belirtiliyor. Sistemin pilot uygulamasının 2026 sonuna kadar belirlenmesi ve asıl uygulamanın 2027 yılında başlatılmasının hedeflenmesi, derin kriz altında ezilen milyonların acil taleplerinin görmezden gelindiğini kanıtlıyor.